Salah: Het islamitische gebed

Wat is Salah?

Salah is de directe verbinding tussen een moslim en Allah. Het wordt vijf keer per dag op specifieke tijden verricht — vóór zonsopgang (Fajr), middag (Dhuhr), middag (Asr), zonsondergang (Maghrib) en nacht (Isha). Elk gebed bestaat uit een vast aantal eenheden genaamd rak'ahs.

Voordat je bidt, moet een moslim in een staat van rituele reinheid zijn (na het verrichten van Ghusl indien nodig, of Wudu — gedeeltelijke wassing), richting de Qiblah (richting van Mekka) staan en de awrah (lichaamsdelen die bedekt moeten zijn) bedekken.

De vijf dagelijkse gebeden

Zuilen, verplichte onderdelen en Sunnah-handelingen

De geleerden verdelen de onderdelen van het gebed in drie niveaus. Het is belangrijk om het verschil te begrijpen:

• Zuilen (Arkaan) — Essentiële onderdelen die niet weggelaten kunnen worden. Bij weglating (zelfs per ongeluk) is het gebed ongeldig en moet het worden gecorrigeerd.
• Verplichte onderdelen (Waajibaat) — Vereiste onderdelen, maar als ze per ongeluk worden vergeten, kunnen ze worden gecompenseerd door de knieval van vergeetachtigheid (Sujud as-Sahw) te verrichten.
• Sunnah-handelingen (Sunan) — Aanbevolen handelingen en woorden die beloning en schoonheid aan het gebed toevoegen. Het weglaten ervan maakt het gebed niet ongeldig.

De 14 zuilen van het gebed (Arkaan)

Dit zijn de essentiële onderdelen van het gebed. Als een zuil opzettelijk wordt weggelaten, is het gebed ongeldig.

1. Staan (Qiyam)

   Rechtop staan tijdens verplichte gebeden, als men daartoe fysiek in staat is.

2. De openings-Takbeer

   Zeggen van "Allahu Akbar" (God is de Grootste) om het gebed te beginnen.

3. Reciteren van Surah al-Fatihah

   Het reciteren van het openingshoofdstuk van de Koran in elke rak'ah. Dit is de belangrijkste recitatie in het gebed.

4. Rukoo' (buiging)

   Buigen met de rug recht en de handen op de knieën.

5. Opstaan uit Rukoo'

   Weer rechtop staan vanuit de buigende positie.

6. Rechtop staan

   Volledig rechtop staan na het opstaan uit de buiging, met rust.

7. Sujood (knieval)

   Knielen met het voorhoofd, neus, handpalmen, knieën en tenen op de grond.

8. Opstaan uit Sujood

   Opstaan vanuit de knielende positie.

9. Zitten tussen de twee kniebuigingen

   Kort zitten tussen de eerste en tweede knieval van elke rak'ah.

10. Op je gemak zijn in elke positie (Tuma'neenah)

    Pauzeren en stil zijn in elke positie — niet door de bewegingen haasten.

11. De laatste Tashahhud

    Het reciteren van de Tashahhud (getuigenis van geloof) terwijl je zit in de laatste rak'ah.

12. Zitten voor de laatste Tashahhud

    In de juiste positie zitten tijdens de laatste Tashahhud en Salaams.

13. De twee Salaams

    Zeggen van "As-Salaamu 'alaykum wa rahmatullah" (Vrede zij met u en de genade van Allah) — naar rechts draaien, dan naar links.

14. De zuilen in de juiste volgorde uitvoeren

    De handelingen moeten in de hierboven genoemde volgorde worden uitgevoerd. Je kunt bijvoorbeeld niet knielen vóór het buigen.

De 8 verplichte onderdelen (Waajibaat)

Als een van deze per ongeluk wordt vergeten, kan het worden gecompenseerd door Sujud as-Sahw te verrichten (twee kniebuigingen vóór de laatste salaam).

1. Takbeers anders dan de openings-Takbeer

   Zeggen van "Allahu Akbar" bij het bewegen tussen posities (bijv. bij het overgaan naar Rukoo', Sujood, enz.).

2. Zeggen van "Sami'a Allahu liman hamidah"

   Zeggen van "Allah hoort degenen die Hem prijzen" — voor de imam en degene die alleen bidt, bij het opstaan uit Rukoo'.

3. Zeggen van "Rabbana wa laka'l-hamd"

   Zeggen van "Onze Heer, aan U zij de lof" — na het opstaan uit Rukoo'.

4. Zeggen van "Subhana Rabbiyal-Azeem" in Rukoo'

   Zeggen van "Glorie zij aan mijn Heer, de Almachtige" minstens één keer tijdens het buigen.

5. Zeggen van "Subhana Rabbiyal-A'la" in Sujood

   Zeggen van "Glorie zij aan mijn Heer, de Allerhoogste" minstens één keer tijdens het knielen.

6. Zeggen van "Rabb ighfir li" tussen de twee kniebuigingen

   Zeggen van "Heer, vergeef mij" terwijl je zit tussen de twee kniebuigingen.

7. De eerste Tashahhud

   Het reciteren van de Tashahhud in het midden van het gebed (na de tweede rak'ah bij gebeden met 3 of 4 rak'ahs).

8. Zitten voor de eerste Tashahhud

   In de juiste positie zitten tijdens het reciteren van de eerste Tashahhud.

Sunnah-handelingen van het gebed

Dit zijn aanbevolen woorden en handelingen die beloning en schoonheid aan het gebed toevoegen. Het weglaten ervan maakt het gebed niet ongeldig, maar het uitvoeren ervan wordt aangemoedigd.

Verbale Sunnahs

1. De openingssmeekbede (Du'aa al-Istiftaah)

   Zeggen na de openings-Takbeer: "Subhaanaka Allahumma wa bi hamdika, wa tabaaraka ismuka, wa ta'aala jadduka wa laa ilaaha ghayruka" (Glorie en lof zij aan U, O Allah; gezegend zij Uw naam, verheven zij Uw Majesteit, en er is geen god dan U).

2. Toevlucht zoeken bij Allah

   Zeggen van "A'udhu billahi min ash-Shaytanir-rajeem" (Ik zoek toevlucht bij Allah tegen de vervloekte Satan).

3. Bismillah zeggen

   Zeggen van "Bismillahir-Rahmanir-Raheem" (In de naam van Allah, de Barmhartige, de Genadevolle) vóór het reciteren van al-Fatihah.

4. Ameen zeggen

   Zeggen van "Ameen" na het reciteren van Surah al-Fatihah.

5. Een Surah reciteren na al-Fatihah

   Een ander gedeelte uit de Koran reciteren na al-Fatihah (in de eerste twee rak'ahs).

6. Hardop reciteren (voor de imam)

   De imam reciteert hardop tijdens Fajr, Maghrib en Isha gebeden.

7. Extra Tasbeeh zeggen in Rukoo' en Sujood

   De Tasbeeh (verheerlijking) meer dan eens herhalen — zoals drie keer zeggen.

8. "Rabb ighfir li" meer dan eens zeggen

   Zeggen van "Heer, vergeef mij" meer dan eens tussen de twee kniebuigingen.

9. Gebeden sturen voor de familie van de Profeet in de laatste Tashahhud

   Na het reciteren van de Tashahhud, zegeningen sturen over de Profeet en zijn familie, en du'aa (smeekbede) maken.

Fysieke Sunnahs

1. De handen opheffen bij de Takbeer

   De handen tot schouder- of oorniveau opheffen bij het zeggen van de openings-Takbeer, bij het buigen en bij het opstaan uit het buigen.

2. De rechterhand over de linker plaatsen

   De rechterhand over de linkerhand op de borst plaatsen tijdens het staan.

3. Kijken naar de plaats van knieling

   De blik richten op de plek waar het voorhoofd de grond zal raken.

4. Staan met de voeten uit elkaar

   De voeten op schouderbreedte houden tijdens het staan.

5. De knieën vasthouden tijdens Rukoo'

   De knieën vastgrijpen met de vingers gespreid, de rug recht houden en het hoofd op gelijke hoogte.

6. Juiste knievelhouding

   Ellebogen weg van de zijkanten houden, buik weg van de dijen, dijen weg van de kuiten; knieën uit elkaar; voeten rechtop met de tenen richting de Qiblah.

7. Zitposities (Iftirash en Tawarruk)

   Zitten muftarishan (op de linkervoet met de rechtervoet rechtop) tussen kniebuigingen en bij de eerste Tashahhud; zitten mutawarrikan (linkervoet onder het rechter scheenbeen) bij de laatste Tashahhud.

8. Wijzen met de wijsvinger tijdens Tashahhud

   De pink en ringvinger naar binnen houden, een cirkel maken met de middelvinger en duim, en met de wijsvinger wijzen bij het noemen van Allah.

9. Naar rechts en links draaien voor de Salaam

   Het hoofd naar rechts draaien voor de eerste Salaam en naar links voor de tweede.

Praktische tips voor nieuwe moslims

• Begin met de basis. Concentreer je eerst op het leren van de zuilen. De verplichte onderdelen en Sunnah-handelingen kunnen geleidelijk worden toegevoegd naarmate je er meer vertrouwd mee raakt.
• Leer Surah al-Fatihah. Dit is het belangrijkste hoofdstuk om te memoriseren, aangezien het in elke rak'ah van elk gebed wordt gereciteerd.
• Gebruik een gebedsapp. Apps zoals "Muslim Pro" of "Athan" waarschuwen je voor gebedstijden op je locatie.
• Wees niet bang om fouten te maken. Allah is de Barmhartigste. Als je een verplicht onderdeel vergeet, verricht Sujud as-Sahw (twee extra kniebuigingen vóór de laatste salaam). Als je een Sunnah-handeling vergeet, is je gebed nog steeds geldig.
• Bid in een moskee wanneer je kunt. Bidden in gemeenschap wordt zeer beloond en helpt je te leren door anderen te volgen.
• Wees geduldig met jezelf. De Profeet (vrede zij met hem) zei: "Bid zoals jullie mij hebben zien bidden." (Sahih al-Bukhari). Leren kost tijd — wat telt is je oprechtheid en standvastigheid.